Орус православ чиркөөсү

Михайло-Архангельский храмы – Орус православ архитектурасынын жалгыз эстелиги, XIX кылымдын аягында анын айланасында “жаңы шаар” деп аталган Оштогу славян коомчулугу калыптана баштаган.

Чиркөөнүн биринчи имараты ылайдан жасалган кыштан, 23 метр узундуктагы жана 8 метр бийиктиктеги жыгач каркастан, жеке кайрымдуулуктун каражаттары менен 1877-жылы курулган. Кийинчерээк ага чиркөөнүн төрү (алтарь) жана сегиз коңгуроо кошулуп курулган.  

1879-жылы чиркөө Михаил Архангелдин атын алып жүргөн, анын алгачкы келгиндери Ошто жайгашкан 4-Түркистан батальонунун аскерлери жана офицерлери, уезддик чиновниктер жана алардын үй-бүлөлөрү болгон.

1904-жылы ХХ кылымдын башында атайын иштелип чыккан аскердик-полктук чиркөөнүн долбоору менен жаңы имараттын курулушу башталган, Ошто славян коомчулугунун саны көбөйгөндүктөн, мурунку чиркөөнүн имараты тардык кыла баштаган. 

Жаңы храм 1910-жылдын 2-ноябрында ыйыкталган, анын коңгуроосунун крест менен бирге бийиктиги 32 метрди түзгөн, ага 700гө жакын адам баткан.

1928-жылы Ош аткаруу комитети чиркөөнүн имаратын клубка арнап алып койгон. Коңгуроолору, иконостас, төркү бөлмөсү жана куполу бузулган. Храмда ар түрдүү иш-чаралар өткөрүлө баштаган, бул шаардагы адам көп баткан жалгыз имараттардын бири болгон.

1952-жылы храмга №1-Маданият үйү, андан кийин облустук филармония жайгаштырылган. Имарат жарым-жартылай кайра курулгандыктан, анын баштапкы архитектурасына зыян келтирилген.

1962-жылга чейин сыйынуучулар храмдын жанындагы имаратта сыйынышкан, кийин аны да тартып алып коюшкан. СССР тараганга чейин православ көрүстөнүнүн жанындагы Хохлов көчөсүндөгү 19-үйдөгү сыйынуучу үйдө сыйынышкан. Бул жеке үй сыйынууга келүүчүлөрдүн кайрымдуулук каражаттарына сатылып алынган.

Храм 1991-жылдын 4-мартында кайтарылып берилген. Чиркөөнүн иконаларын шаар боюнча чогултушуп, пасхада храмды ачышкан. Чиркөө 1995-жылдын 2-декабрында Ташкент жана Орто Азия архиепискобу тарабынан ыйыкталган.